२०३० पर्यंत जगातील आणि भारतातील आकाशात उडणाऱ्या फ्लायिंग कार्स प्रत्यक्ष दिसतील! VTOL आणि eVTOL तंत्रज्ञानामुळे हवाई प्रवासाचा नवा अध्याय सुरू होणार आहे. जाणून घ्या — कोणत्या देशांनी तयारी केली आहे, कोणत्या कंपन्या पुढे आहेत आणि भारतात ही सेवा कधी सुरू होणार आहे.
✈️ भविष्याची नवी झेप : आकाशात धावणाऱ्या फ्लायिंग कार्स!
आकाशात उडणारी विमाने आणि हेलिकॉप्टर्स आपण अनेकदा पाहिली आहेत. पण आता फार काळ लोटणार नाही, आणि आपल्याच शहरांच्या आकाशात फ्लायिंग कार्स म्हणजेच उडणाऱ्या गाड्या झेपावलेल्या दिसतील. आज ज्या गाड्या रस्त्यांवर धावत आहेत, त्या उद्या हवेत उड्डाण घेतील — आणि हे स्वप्न आता प्रत्यक्षात उतरू लागले आहे.
अनेक परदेशी कंपन्यांनी या क्षेत्रात मोठी झेप घेतली असून, भारतातही या दिशेने जोरदार तयारी सुरू आहे. भविष्यातील वाहतुकीच्या नव्या युगाची ही सुरुवात मानली जात आहे.
🚘 उडणाऱ्या कार्स म्हणजे काय?
उडणाऱ्या कार्स किंवा रोडेबल एअरक्राफ्ट म्हणजे अशा गाड्या ज्या रस्त्यावर धावू शकतात आणि गरज पडल्यास उड्डाणही घेऊ शकतात. काही वर्षांपूर्वी या कल्पना केवळ विज्ञानकथांमध्ये किंवा हॉलीवूडच्या चित्रपटांतच दिसत होत्या, पण आता त्या वास्तवाच्या जवळ येत आहेत.
सध्या या कार्स अजून सर्वसामान्य वापरात आलेल्या नाहीत; त्या प्रोटोटाइप, चाचणी आणि नियामक मंजुरी या टप्प्यांतून जात आहेत. मात्र, प्रगतीचा वेग पाहता, पुढील काही वर्षांत या कार्स सर्वसामान्यांच्या गॅरेजमध्ये दिसू लागतील, असे निश्चितपणे सांगता येईल.
🌍 जगभरातील तयारी आणि प्रगती
साल २०२५ च्या अखेरीसच जगभरातील अनेक कंपन्या इलेक्ट्रिक VTOL (Vertical Take-Off and Landing) तंत्रज्ञानावर आधारित फ्लायिंग कार्स तयार करण्याच्या मार्गावर आहेत.
आज जगातील २५० हून अधिक कंपन्या या क्षेत्रात कार्यरत आहेत.
तुर्कीतील सीजेरी, जपानची स्कायड्राईव्ह, जर्मनीची लिलियम आणि वोलोकॉप्टर, तर ब्राझीलची Eve Air Mobility या कंपन्यांनी यशस्वी प्रोटोटाइप्स विकसित केले आहेत.
काही देशांनी तर एअर टॅक्सी सेवा सुरू करण्याची तयारी केली आहे, तर काही ठिकाणी सर्टिफिकेशन प्रक्रियाही अंतिम टप्प्यात आहे. त्यामुळे ही क्रांती आता दार ठोठावत आहे, हे स्पष्ट आहे.
💸 उद्योगपतींची मोठी गुंतवणूक
या उडत्या कार्सच्या उज्ज्वल भविष्याकडे पाहता, जगातील अनेक उद्योगपती आणि एअरलाइन कंपन्या मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक करत आहेत. अमेरिकेतील जॉबी एव्हिएशन (Joby Aviation) कंपनीने FAA कडून एअर कॅरिअर सर्टिफिकेट प्राप्त केले असून डेल्टा एअरलाईन्ससोबत भागीदारी केली आहे.
आर्चर एव्हिएशन (Archer Aviation) ला युनायटेड एअरलाईन्सकडून १० दशलक्ष डॉलरचा निधी मिळाला आहे.
दरम्यान, जेस्टन वन (Jetson One) नावाची वैयक्तिक उडणारी कार सुमारे १.२८ लाख डॉलरमध्ये उपलब्ध आहे — आणि त्यासाठी पायलट परवाना आवश्यक नाही!
चीनची एक्सपेंग एअरोट (XPeng Aerohat) ही जगातील पहिली कंपनी ठरली आहे, जिला मानवी पायलटशिवाय प्रवासी उड्डाण करण्याची परवानगी मिळाली आहे. त्यांनी फोल्डेबल VTOL प्रणाली असलेले “लँड एअरक्राफ्ट कॅरिअर” नावाचे मॉड्युलर वाहन विकसित केले आहे.
⚙️ तंत्रज्ञान आणि सुरक्षा — दोन मोठे मुद्दे
अलीकडेच चीनच्या जिलिन प्रांतात झालेल्या चांगचुन एअर शोदरम्यान दोन VTOL कार्स हवेतच एकमेकांवर आदळल्या. सुदैवाने जीवितहानी झाली नाही, पण या घटनेने फ्लायिंग कार्सच्या सुरक्षेच्या प्रश्नांना नवे वळण दिले.
ही घटना दर्शवते की तंत्रज्ञान परिपक्व झाले असले तरी एअर ट्रॅफिक नियंत्रण, पायलट प्रशिक्षण, बॅटरी टिकाऊपणा आणि हवामान अनुकूलता या बाबतीत अजून बरीच सुधारणा आवश्यक आहे.
याच कारणामुळे अनेक देशांत सुरक्षा नियमावली (Safety Regulations) तयार करण्याचे काम सुरू आहे.
🏙️ अर्बन एअर मोबिलिटी — भविष्यातील स्मार्ट सिटींची गरज
भविष्यातील शहरांमध्ये वाहतुकीची कोंडी ही मोठी समस्या ठरणार आहे. अशा वेळी अर्बन एअर मोबिलिटी (Urban Air Mobility) ही संकल्पना गेम-चेंजर ठरू शकते.
या तंत्रज्ञानामुळे नागरिक काही मिनिटांतच हवेतील मार्गाने काही किलोमीटर अंतर पार करू शकतील.
शहरांच्या वरच्या आकाशात उडणाऱ्या कार्स आणि टॅक्सींचे जाळे दिसेल, ही कल्पना आता दूर नाही.
भारतातही सुरू झाली तयारी
भारतामध्येही eVTOL (Electric Vertical Take-Off and Landing) तंत्रज्ञानावर काम सुरू आहे. डीजीसीए (DGCA) ने पंजाबमधील एका कंपनीच्या एअर टॅक्सी मॉडेलला डिझाईन अप्रूव्हल सर्टिफिकेट दिले आहे.
त्याचबरोबर एअर टॅक्सींच्या टेकऑफ आणि लँडिंगसाठी आवश्यक ‘वर्टिपोर्ट्स’ उभारण्याचे नियोजनही सुरू आहे.
जर सर्व काही नियोजनानुसार पार पडले, तर २०२८ पर्यंत दिल्ली-एनसीआर परिसरात एअर टॅक्सी सेवा सुरू होण्याची शक्यता आहे, आणि त्यानंतर मुंबई, कोलकाता, बेंगळुरू अशा महानगरांमध्येही ही सेवा सुरू होईल.
🚀 कल्पनेपासून वास्तवाकडे
फ्लायिंग कार्स आता फक्त विज्ञानकथांचा भाग राहिलेल्या नाहीत. त्या वास्तवात उतरण्याच्या उंबरठ्यावर उभ्या आहेत. जगभरातील प्रयोग, गुंतवणूक आणि तंत्रज्ञान विकास पाहता हे स्पष्ट दिसते की सन २०३० पर्यंत अनेक शहरांच्या आकाशात फ्लायिंग कार्स उडताना दिसतील. या नव्या युगात मानवी प्रवास केवळ जमिनीपुरता मर्यादित राहणार नाही — तो खऱ्या अर्थाने “आकाशातला प्रवास” होणार आहे.